او را فرمان داد كه اين كودك و مادرش را در مكّه اسكان دهد

پروردگارا، من [يكى از] فرزندانم را در درّهاى بىكشت، نزد خانه محترم تو، سكونت دادم. پروردگارا، تا نماز را به پا دارند، پس دلهاى برخى از مردم را به سوى آنان گرايش ده و آنان را از محصولات [مورد نيازشان] روزى ده، باشد كه سپاسگزارى كنند

وقتى خداوند در زمان پيرى ابراهيم، اسماعيل را به او عطا كرد، او را فرمان داد كه اين كودك و مادرش را در مكّه اسكان دهد. ابراهيم فرمان الهى را اطاعت نمود و سپس براى آنان دعا كرد.

در روايات مىخوانيم كه امام باقر عليه السلام فرمود: ما اهل بيت رسولاللَّه صلى الله عليه و آله، بقيه ذرّيّه ابراهيم هستيم كه دلهاى مردم به سوى ما گرايش دارد، سپس اين آيه را تلاوت فرمودند: رَبَّنا إِنِّي أَسْكَنْتُ ... فَاجْعَلْ أَفْئِدَةً مِنَ النَّاسِ

كعبه در منطقهاى بىآب و علف قرار گرفت تا مردم به واسطهى آن آزمايش شوند. چنانكه حضرت على عليه السلام در خطبهى قاصعه چنين بيان فرمود: اگر كعبه در جاى خوش آب و هوايى بود، مردم براى خدا به زيارت آن نمىرفتند.

دعاى انبيا مستجاب است. «وَ ارْزُقْهُمْ مِنَ الثَّمَراتِ»، «حَرَماً آمِناً يُجْبى إِلَيْهِ ثَمَراتُ كُلِّ شَيْءٍ» «1» حرمى امن كه همه گونه ثمرات در آن فراهم مىشود. امام باقر عليه السلام فرمود: هر ميوهاى كه در شرق و غرب عالم هست در مكّه يافت مىشود.

پیام ها

1- انتخاب مسكن انبيا بر اساس نماز وعبادت بود. «أَسْكَنْتُ- لِيُقِيمُوا الصَّلاةَ»

2- ديندارى، گاهى با آوارگى، هجرت، دورى از خانواده و محروميّت از امكانات رفاهى همراه است. «أَسْكَنْتُ مِنْ ذُرِّيَّتِي بِوادٍ غَيْرِ ذِي زَرْعٍ»

3- كعبه واطراف آن در زمان حضرت ابراهيم نيز محترم و داراى محدوديّت و ممنوعيّت بوده است. «بَيْتِكَ الْمُحَرَّمِ»

4- محور و مقصد حركت ابراهيم نماز است. «رَبَّنا لِيُقِيمُوا الصَّلاةَ»

5- اهل نماز، بايد محبوب باشد. «لِيُقِيمُوا الصَّلاةَ فَاجْعَلْ أَفْئِدَةً مِنَ النَّاسِ»

6- نماز در اديان قبل نيز بوده است. «لِيُقِيمُوا الصَّلاةَ»

---

«1». قصص، 57.

جلد 4 - صفحه 423

7- محبوبيّت و گرايش دلها به دست خداست. فَاجْعَلْ أَفْئِدَةً ...

8- همهى مردم لياقت دوست داشتن اولياى خدا را ندارند. «مِنَ النَّاسِ»

9- مردان خدا، دنيا را براى هدفى عالى مىخواهند. «مِنَ الثَّمَراتِ لَعَلَّهُمْ يَشْكُرُونَ»